Badania lekarskie pracowników: badania wstępne, badania okresowe i badania kontrolne

Zgodnie z przepisami prawa pracy, każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę powinien odbyć zarówno wstępne i okresowe badania lekarskie, oraz badania kontrolne w sytuacji niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni.

Obowiązkiem pracodawcy jest skierowanie pracownika na odpowiednie badanie i pokrycie wszelkich kosztów wynikających z tych badań. W praktyce pokrycie kosztów odbywa się najczęściej tak, że pracodawca wskazuje przyszłemu pracownikowi przychodnię, z którą ma podpisaną umowę, gdzie dla pracownika badania te są bezpłatne lub zwraca koszty na podstawie przedstawionego rachunku. Pracownik zaś ma obowiązek poddawać się badaniom lekarskim i stosowanie się do zaleceń lekarskich.

Polecane:

Polecane artykuły na ZFŚS.pl

Skierowanie na badania lekarskie

Pracownicze badania lekarskie wykonywane sa na podstawie skierowania wystawionego przez pracodawcę lub służby BHP. Skierowanie takie zawierać powinno:
  • wskazanie rodzaju badania;
  • stanowisko lub zakres obowiązków, które pracownik wykonuje lub w przypadku badań wstępnych ma wykonywać;
  • informację o pracy przy komputerze;
  • informację o warunkach szkodliwych dla zdrowia lub warunkach uciążliwych a także aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, które wykonywane były na tym stanowisku.
Wyróżniamy trzy rodzaje badań: wstępne, okresowe i kontrolne.

Badania wstępne

Badaniom wstępnym podlegają pracownicy przyjmowani do pracy, pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy, oraz inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których obecne są czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Zaświadczenie lekarskie powinno być dostarczone w pierwszym dniu pracy, a badania należy wykonać przed dniem rozpoczęcia pracy. W innym przypadku pracodawca nie powinien dopuścić danej osoby do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. Niedopuszczalne jest również honorowanie nawet niedawno wykonanych badań na podstawie skierowania od innego pracodawcy. Zaświadczenie z badań wstępnych przechowuje się w aktach osobowych w części A.

Polecane:

Polecane artykuły na ZFŚS.pl

Badania okresowe

Badaniom okresowym podlegają pracownicy, których okres ważności poprzedniego badania dobiegł końca. Data ważności wskazana jest za zaświadczeniu lekarskim i uzależniona jest najczęściej od kondycji pracownika, stanu jego wzroku, a także rodzaju wykonywanej pracy. Poza końcem daty ważności zaświadczenia pracodawca zatrudniający osoby w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest zobowiązany wysłać tych pracowników na okresowe badania lekarskie także:
  • po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami;
  • po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.
Zaświadczenie to przechowuje się w aktach osobowych w części B.

Badania kontrolne

Badania kontrolne zleca się w przypadku choroby trwającej dłużej niż 30 dni. Mają one na celu sprawdzić zdolność pracownika do wykonywania dotychczasowych obowiązków. Należy pamiętać, że zgodnie z wyrokiem SN z dnia 21 czerwca 2005 r. (sygn. akt II PK 319/04, OSNP 2006/3-4/49) to pracodawca musi skierować pracownika na badania kontrolne. Pracownik nie ma obowiązku samodzielnego dostarczania takiego zaświadczenia. Zaświadczenie z badań kontrolnych przechowuje się w aktach osobowych w części B.

Pracownik wykonuje badania (o ile to możliwe) w swoim czasie pracy, za który otrzymuje pełne wynagrodzenie. W przypadku odbywania badań w innej miejscowości pracownikowi przysługuje zwrot kosztów zgodnie z przepisami i postanowieniami dotyczącymi delegacji służbowych.

Jeżeli pracownik mimo prawidłowo wystawionego skierowania na badania, unika jego wykonania pracodawca może zastosować karę porządkową.

ZOBACZ TAKŻE: Kary porządkowe stosowane wobec pracowników